List otwarty polskiego środowiska ekonomii i badań nad gospodarką do rządu RP wzywający do zerwania współpracy rządowej i nałożenia sankcji na Izrael

Publikujemy nasz apel po tym, jak Izrael rozpoczął brutalne bombardowania miasta Gaza. Jest to kolejny etap kampanii czystek etnicznych, który doprowadzi do śmierci i wypędzeń z ojczystej ziemi tysięcy Palestyńczyków. We wtorek Komisja Europejska zapowiedziała nałożenie sankcji na Izrael, a Komisja Śledcza ONZ orzekła, że działania Izraela w Strefie Gazy wyczerpują znamiona ludobójstwa.

Polski rząd powinien już teraz dołączyć do Hiszpanii, Irlandii i Słowenii i nałożyć ostre sankcje gospodarcze na Izrael, w tym embargo na eksport broni i produktów tzw. podwójnego przeznaczenia. Oczekujemy również od rządu RP wprowadzenia zakazu handlu z nielegalnymi osadami izraelskimi na okupowanych terytoriach palestyńskich oraz nałożenia sankcji na wszelkie przedsiębiorstwa prowadzące działalność gospodarczą w nielegalnych osadach izraelskich lub czerpiącymi z nich korzyści.

Sojusze i partnerstwa polityczne nie mogą przykrywać łamania praw człowieka. Ludobójstwo i czystki etniczne muszą zostać natychmiast zatrzymane, a do Strefy Gazy należy wpuścić pomoc humanitarną i przekazać środki na odbudowę kluczowej infrastruktury. 

Poniżej prezentujemy pełną treść Listu oraz jego Sygnatariuszy:

List otwarty polskiego środowiska ekonomii i badań nad gospodarką do rządu RP
wzywający do zerwania współpracy rządowej i nałożenia sankcji na Izrael

Stop ludobójstwu w Gazie, czas na sankcje!

Milczeliśmy zbyt długo! Od ponad dwóch lat Izrael pod wodzą Benjamina Netanjahu
dokonuje bezprecedensowej kampanii przemocy i zniszczenia w Strefie Gazy.
Masowe bombardowania i działania militarne izraelskiej armii doprowadziły do śmierci,
kalectwa lub poważnych obrażeń setek tysięcy osób, w tym dzieci. Zniszczono znaczną
część infrastruktury cywilnej Gazy, w tym szpitale, szkoły i uniwersytety. W wyniku
celowego blokowania dostaw, ludność cywilna cierpi głód i nie ma dostępu do wody pitnej,
leków i podstawowej pomocy humanitarnej. Zgodnie z analizami ONZ i
Międzynarodowego Stowarzyszenia Badaczy Ludobójstwa IAGS, działania te spełniają
prawną definicję ludobójstwa i naruszają podstawowe zasady prawa międzynarodowego.
Obecnie ponad pół miliona osób zagrożonych jest głodem, a niedożywienie zagraża życiu
setek tysięcy dzieci. Rząd Netanjahu został potępiony przez rosnący ruch protestu w
samym Izraelu oraz liczne społeczności i organizacje żydowskie z całego świata.

Równolegle na Zachodnim Brzegu wojsko wspiera brutalną kampanię przemocy
prowadzoną przez izraelskich osadników. Dochodzi do grabieży, podpaleń domów,
morderstw i wypędzania palestyńskich rodzin z ich własnych ziem, a także niszczenia
upraw, czyli podstawy ich utrzymania. Izraelskie władze promują politykę przymusowego
przesiedlania mieszkańców Gazy do tzw. stref koncentracyjnych, co w wielu przypadkach
prowadzi do masowych deportacji. Takie działania – wraz z otwartymi nawoływaniami
izraelskich ministrów do usunięcia Palestyńczyków – noszą wyraźne znamiona planowych
czystek etnicznych. Sytuację pogarsza fakt, że dziennikarze i organizacje humanitarne
mają ograniczony dostęp do Strefy Gazy, a trwająca rozbudowa nielegalnych izraelskich
osiedli uniemożliwia znalezienie pokojowego rozwiązania konfliktu. Wszystko to składa
się na tragiczny obraz systematycznej przemocy państwa Izrael wobec narodu
palestyńskiego.

Tymczasem w sferze gospodarczej Izrael jest wciąż traktowany przez zachodnie
rządy inaczej niż inny agresor: Rosja, która po ataku na Ukrainę została
natychmiastowo odcięta od zachodnich rynków i kontaktów. Na Izrael nie tylko nie
zostały nałożone sankcje ani embarga, a wręcz wciąż pompowane są tam olbrzymie środki
finansowe. Według kalkulacji The Costs of War Project od początku agresji Izraela na Gazę
kraj otrzymał ponad 20 mld dolarów w postaci wsparcia militarnego. Wiodące korporacje
światowe osiągają potężne zyski na zbrodniczej ekspansji Izraela, a indeks giełdy w Tel
Awiwie zyskał 330% od października 2023 r. Izrael pozostaje ważnym beneficjentem pomocy w zakresie innowacyjności i przedsiębiorczości z programów Unii Europejskiej,
w tym Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego czy EIC Accelerator. Według raportów
ONZ i dziennikarzy śledczych spora część projektów badawczych finansowanych z
programu Horyzont Europa trafia do firm i organizacji blisko powiązanych z izraelskim
przemysłem wojskowym, finansując m.in. rozwój technologii kluczowych dla produkcji
i rozwoju dronów militarnych. Benjamin Netanjahu wciąż jest przyjmowany przez
przedstawicieli wielu zachodnich rządów, a handel krajów Zachodu z Izraelem kwitnie.
Kraje UE eksportują do Izraela towary o wartości ponad 26 mld euro rocznie, co stanowiło
prawie 35% importu tego kraju. Z kolei 30% eksportu towarów z Izraela trafia do UE.
Polska pozostaje kluczowym partnerem gospodarczym i wojskowym Izraela, z rosnącymi
dwustronnymi obrotami handlowymi (w 2024 r. ponad 1,4 mld euro). To musi się
skończyć!

Jako obywatelki i obywatele Polski, badaczki, nauczyciele, spółdzielczynie
i przedsiębiorcy – nie możemy o tym dłużej milczeć. Sojusze i partnerstwa polityczne
nie mogą przykrywać łamania praw człowieka i brutalnego imperializmu. Państwo Izrael
zasługuje na wykluczenie ze społeczności międzynarodowej, a jego liderzy polityczni
i militarni powinni zostać postawieni przed Międzynarodowym Trybunałem Karnym
w Hadze i osądzeni za zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości. Ludobójstwo
i czystki etniczne muszą zostać natychmiast zatrzymane, a do Strefy Gazy należy wpuścić
pomoc humanitarną i przekazać środki na odbudowę infrastruktury kluczowej dla
podtrzymania życia ludności.

W solidarności z ciemiężonym narodem Palestyny, wzywamy rząd RP do podjęcia
działań na rzecz zaprzestania przemocy wobec ludności cywilnej Palestyny
i zastosowania środków nacisku na Izrael zgodnych z prawem międzynarodowym.
W ostatnich dniach kolejne kraje Unii Europejskiej – Słowenia, Irlandia, Hiszpania –
ogłosiły sankcje gospodarcze na Izrael, w tym embargo na eksport broni i handel
z nielegalnymi osiedlami na Zachodnim Brzegu. Polska powinna dołączyć do
międzynarodowej koalicji wywierającej presję na Izrael, jednocześnie podtrzymując
współpracę z obywatelami tego kraju oraz z niezależnymi organizacjami, które
sprzeciwiają się zbrodniczej polityce państwa Izrael.

Apelujemy do rządu RP o:

1. Wezwanie i podjęcie działań na rzecz natychmiastowego, pełnego i trwałego
   zawieszenia broni w Strefie Gazy.
2. Zapewnienie wsparcia finansowego, politycznego, prawnego palestyńskim ofiarom
   cywilnym, dziennikarkom, obrońcom praw człowieka i organizacjom
   humanitarnym działającym w niemożliwych do zaakceptowania warunkach.
3. Natychmiastowe wznowienie dostaw do Strefy Gazy pomocy humanitarnej na dużą
   skalę, z pełnym poszanowaniem podstawowych zasad prawa międzynarodowego.
4. Natychmiastowe zawieszenie wszelkiego eksportu broni oraz technologii i produktów podwójnego zastosowania (cywilnego i militarnego) do Izraela.
5. Wprowadzenie zakazu handlu z nielegalnymi osadami izraelskimi na okupowanych
   terytoriach palestyńskich oraz zakazu stosunków handlowych i inwestycyjnych
   z wszelkimi przedsiębiorstwami prowadzącymi działalność gospodarczą w
   nielegalnych osadach izraelskich lub czerpiącymi z nich korzyści. Wycofanie się
   z inwestycji i wykluczenie przedsiębiorstw powiązanych z nielegalnymi osadami
   z zamówień publicznych i inwestycji państwowych.
6. Dążenie wraz z innymi krajami członkowskimi UE do zawieszenia wszystkich
   preferencyjnych ustaleń handlowych dla Izraela w ramach układu
   o stowarzyszeniu.
7. Zakazanie centrom danych i platformom z siedzibą w Polsce przyjmowania,
   przechowywania lub przetwarzania danych pochodzących od izraelskiego rządu
   lub firm, dotyczących obecności i działań rządu izraelskiego w Strefie Gazy i innych
   okupowanych terytoriach.
8. Zakazanie zawijania do portów lub korzystania z przestrzeni powietrznej przez
   izraelskie okręty wojskowe i samoloty, a także zakaz postojów tranzytowych dla
   wszelkich statków i samolotów transportujących sprzęt wojskowy i amunicję do
   Izraela.
9. Ściganie oskarżonych izraelskich i palestyńskich zbrodniarzy wojennych, jeśli
   wejdą na terytorium Polski. Wspieranie MTK w zakresie nakazów aresztowania
   i dochodzeń.
10. Nałożenie ukierunkowanych sankcji na izraelskich ministrów, urzędników
    państwowych, dowódców wojskowych i agresywnych osadników
    odpowiedzialnych za zbrodnie wojenne, zbrodnie przeciwko ludzkości, ułatwianie
    ludobójstwa i prowadzenie terroryzmu sankcjonowanego przez państwo.

Niezależnie od tego, wzywamy polskie przedsiębiorstwa do zerwania współpracy
handlowej, technologicznej i inwestycyjnej z przedsiębiorstwami izraelskimi
i międzynarodowymi zaangażowanymi w operacje w Gazie i na Zachodnim Brzegu.
Apelujemy również do polskich obywatelek i obywateli do bojkotu firm, a także bojkotu
izraelskich organizacji popierających działania swojego rządu na polu sportu, kultury,
edukacji i nauki. Zachęcamy jednocześnie do wspierania organizacji humanitarnych,
w tym Polskiej Misji Medycznej, oraz do solidarności z ruchem palestyńskim i żydowskim
ruchem protestu, stojącym w opozycji do rządu Izraela.
Jak powiedział w swoim przemówieniu w 1990 roku Nelson Mandela w Kongresie Stanów
Zjednoczonych: “Odmawianie ludziom praw człowieka jest wyzwaniem dla ich
człowieczeństwa”. Jest też wyzwaniem dla społeczności międzynarodowej, które nie może
biernie przyglądać się czystkom etnicznym i ludobójstwu. Przeciwstawienie się przemocy
oraz pomoc ofiarom jest naszym ludzkim obowiązkiem.

Podpisano:
• dr Maciej Grodzicki, Uniwersytet Jagielloński i Polska Sieć Ekonomii
• dr Michał Możdżeń, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie i Polska Sieć Ekonomii
• dr hab. Krystian Szadkowski, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Fundacja im. Edwarda Lipińskiego
• dr hab. Zofia Łapniewska, prof. UJ, Polska Sieć Ekonomii
• dr Maciej Kassner, Uniwersytet Warszawski
• Jan Oleszczuk-Zygmuntowski, Akademia Leona Koźmińskiego, Polska Sieć Ekonomii
• dr hab. Jacek Schindler
• dr Anna Romanowicz, Uniwersytet Jagielloński 
• dr Adam Rogoda, Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, Polska Sieć Ekonomii
• dr Katarzyna Rakowska, Uniwersytet Warszawski
• dr Maciej Szlinder, Polska Sieć Ekonomii
• dr. Daniel Platek, ISP PAN
• dr. hab. Michał Krzykawski, prof. UŚ, Uniwersytet Śląski
• adw. Marcin Czachor, Fundacja im. Edwarda Lipińskiego 
• dr Tomasz Rawski, Wydział Socjologii UW
• dr Mikołaj Iwański, Akademia Sztuki
• dr Gracjan R. Bachurewicz, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu, Fundacja im. Edwarda Lipińskiego
• dr Hanna Szymborska, niezależna badaczka, Fundacja im. Edwarda Lipińskiego 
• dr Iwo Augustyński, Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu
• dr Dobrosława Wiktor-Mach, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie
• dr Paweł Umiński, Politechnika Gdańska
• Jakub Wierzbicki, Polska Sieć Ekonomii 
• prof. dr hab. Monika Kostera, Uniwersytet Warszawski i Södertörn University, Szwecja
• Olga Załęska, Szkoła Główna Handlowa, Polska Sieć Ekonomii
• Zofia Sobczak, Fundacja Bezpieczna Polska dla Wszystkich 
• dr Marcin Kędzierski, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, Polska Sieć Ekonomii
• Danuta Kędzierska, Polska Sieć Ekonomii
• Marcin Kumięga, Polska Sieć Ekonomii 
• Nadia Oleszczuk-Zygmuntowska, Polska Sieć Ekonomii
• Paulina Matysiak, posłanka, Polska Sieć Ekonomii 
• Łukasz Kachnowicz, Polska Sieć Ekonomii
• Dariusz Andrejuk, Fundacja im. Edwarda Lipińskiego
• dr Joanna Szymonek, Uniwersytet Jagielloński, Polska Sieć Ekonomii 
• dr Joanna Grzymała-Moszczyńska, Uniwersytet Jagielloński / AGH
• dr hab. Jakub Kronenberg, prof. UŁ
• dr Weronika Parfianowicz, IKP UW
• Kacper Leśniewicz, doktorant socjologii, dziennikarz
• dr Karol Muszyński, Wydział Socjologii UW
• dr Anna Radiukiewicz, IFiS PAN
• dr hab. Adam Mrozowicki, prof. UWr, Instytut Socjologii UWr 
• dr Łucja Lange, Uniwersytet Łódzki 
• dr Marcin Galent, Uniwersytet Jagielloński
• dr Paweł Łuczak, Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 
• dr Franciszek Chwałczyk, Instytut Kulturoznawstwa UWr
• dr Michał Czepkiewicz, Uniwersytet Warszawski
• prof. dr hab. Ewa Bińczyk
• dr Renata Śliwa
• dr Rafał Soborski, London Metropolitan University  
• dr hab. Tomasz Kwarciński, prof. UEK 
• dr Katarzyna Piotrowska, Akademia Leona Koźmińskiego 
• dr hab. Wojciech Woźniak, Uniwersytet Łódzki  
• Maria Świetlik, Polska Sieć Ekonomii
• dr Magdalena Rek-Woźniak, Uniwersytet Łódzki
• dr hab. Gavin Rae, Akademia Leona Koźmińskiego
• dr Mikołaj Ratajczak, Instytut Filozofii i Socjologii PAN
• dr hab. Mariusz E. Sokołowicz, prof. Uniwersytetu Łódzkiego (Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny)
• dr hab. Waldemar Karpa, Akademia Leona Koźmińskiego
• dr hab. Halina Zboroń, prof. UEP, Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu
• dr Szymon Pilch, Uniwersytet Wrocławski 
• dr hab. Anna Horodecka, prof. SGH
• dr Maria Matusiewicz, Wydział Ekonomiczny, UG
• dr Konrad Gliściński, Uniwersytet Jagielloński i Polska Sieć Ekonomii
• dr Mateusz Karolak, Uniwersytet Wrocławski 
• dr Tobiasz Cwynar 
• dr Tomasz Legiędź, Uniwersytet Łódzki 
• dr hab. Anna Zachorowska-Mazurkiewicz, prof. UJ
• dr Maciej Frączek, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie
• prof. dr hab. Janina Godłów-Legiędź
• dr Magdalena Małecka, Uniwersytet Kopenhaski
• dr Ewa Górska, Uniwersytet Wrocławski
• prof. dr hab. Andrzej Leder, IFiS PAN
• prof. dr hab. Jerzy Hausner
• prof. dr hab. Anna Ząbkowicz
• Paweł Jaworski, Polska Sieć Ekonomii
• prof. dr hab. Michał Pietrzak
• dr hab. Grzegorz Mazurkiewicz, prof UJ 
• Michał Górka, Uniwersytet Warszawski
• prof. dr hab. Paweł Chmielnicki, Uniwersytet Warszawski 
• dr Anna Czarczyńska, Akademia Leona Koźmińskiego i Universidad de La Coruña
• Maciej Sroczyński, Polska Sieć Ekonomii.

Zachęcamy do udostępniania i podpisywania się pod linkiem.