Zielony plan rolno-przemysłowy: osiem seminariów w ośmiu miastach Polski

Pod koniec 2025 r. Polska Sieć Ekonomii we współpracy z fundacją Fairtrade Polska uruchomiła nowy projekt edukacyjny „Zielony plan rolno-przemysłowy”, w ramach którego PLSE przeprowadzi seminaria, webinaria i Wikimaraton, mające na celu przekazanie naukowej i eksperckiej – również praktycznej – wiedzy na temat przejścia do gospodarki zeroemisyjnej w podejściu jak najbardziej włączającym, tak by nikogo nie zowstawić w tyle.

Planowany przez nas cykl seminariów skierowany będzie przede wszystkim do osób studenckich. Pokażemy, że cele klimatyczne i partycypacyjne formy działanolności gospodarcznej są jak najbardziej do pogodzenia z celami osobistymi, zawodowymi i biznesowymi, a nie — jak się je stereotypowo przedstawia — stanowią wyłacznie „obciążenie”. Na podstawie już istniejących tendencji gospodarczych, inspirujących przykładów i podgłębionych analiz teoretycznych, uczestniczki i uczestnicy będą mogli zobaczyć, że gospodarka odpowiedzialna społecznie i ekologicznie zwyczajnie się opłaca.

Seminaria będą zatem okazją do  zapoznania zainteresowanych z praktycznymi działaniam na rzecz klimatu: zielonej przedsiębiorczości i zielonych miejsc pracy (m.in. spółdzielnie energetyczne i rozwojowe, Fairtrade, zielony przemysł), zielonych miast (miejskie rolnictwo i przetwórstwo). Zaproszeni prelegenci i panelistki podzielą się najlepszymi praktykami w zakresie łączenia celów gospodarczych z działaniami na rzecz klimatu. Transformacja wchodzi w etap pełen wybojów i mierzy się z poważnymi wyzwaniami, dlatego planowane przez nas dyskusje staną się okazją do tchnięcia nowego – bardziej społecznego – ducha w ten trudny proces, by pomóc młodym osobom w zrozumieniu go przez pryzmat mozaiki interesów leżącej u podstaw transformacji i odnalezieniu w niej miejsca dla siebie samych.

Seminarium 1. Kraków, 16 grudnia 2025 r.

„Jak sprawić, by zielona transformacja była kobietą?”

Dyskutowały:

prof. Zofia Łapniewska – ekonomistka, Uniwersytet Jagielloński,

dr hab. Anna Zachorowska-Mazurkiewicz – ekonomistka, Uniwersytet Jagielloński,

Alicja Kowalik – prezeska Fundacji Targ Pietruszkowy,

Maria Kędzierska – fotografka i pełnoetatowa mama.

Moderował dr Michał Możdżeń z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie.

Pierwsze seminarium odbyło się na Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie i poświęcone było ono temu, co zazwyczaj pozostaje niewidoczne w debatach o transformacji energetycznej – pracy reprodukcyjnej, wykonywanej głównie przez kobiety, która ma istotne przełożenie na całokształt stosunków gospodarczych. Spotkanie zatytuowane „Jak sprawić, by zielona transformacja była kobietą?”, moderowany przez Michała Możdżenia z PLSE, zgromadził ekonomistki feministyczne, przedsiębiorczynię społeczną i matkę wieloosobowej rodziny. Ich różne perspektywy pozwoliły naświetlić problem, który wymyka się standardowym analizom ekonomicznym.

Seminarium 2. Wrocław, 25marca 2026 r.

„Obywatelska energetyka: utopia czy realna alternatywa”

Dyskutowali:

prof. Piotr Szymański – ekonomista z Uniwersytettu Ekonomcznego we Wrocławiu,

dr hab. Bożena Ryszawska – prof. Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu,

Hanna Schudy – Stowarzyszenie Eko-Unia

Krzysztof Solarz – założyciel i organizator Spółdzielni Energetycznej „Sudecka Energia” w Kamiennej Górze.

Moderowała Magdalena Rozwadowska – Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu i Rada Kobiet przy Prezydencie Wrocławia,

Spotkanie miało miejsce na Uniwersytecie Ekonomicznym we Wrocławiu i poświęcone było roli wspólnot energetycznych w procesie transformacji energetycznej w Europie. Punktem wyjścia do dyskusji stał się artykuł naukowy analizujący strukturalne bariery rozwoju tych inicjatyw w kontekście neoliberalnego modelu gospodarki:

• „Wspólnoty energetyczne w warunkach neoliberalizmu: bariery strukturalne i alternatywy heterodoksyjne” – B. Ryszawska, P. Szymański, M. Rozwadowska, wynik badań w międzynarodowym projekcie naukowym Horyzont 2020 ” Energy Communities and Energy Citizenship for a Clean Energy Transition”

Tekst można pobrać pod poniższym linkiem:

https://plse.org.pl/wp-content/uploads/2026/03/Wspolnoty-energetyczne-w-warunkach-neoliberalizmu.pdf

Zapraszamy do obejrzenia nagrania.

Transformacja energetyczna Unii Europejskiej wchodzi w okres pełen turbulencji i spotyka się rosnącą nieufnością oraz zarzutami o zbyt wysokie koszty społeczne. Czy nie jest tak z powodu technokratycznego podejścia autorów Zielonego Ładu? Autorzy artykułu wskazują, że transformacja ta została zaprojektowana głównie jako proces rynkowy, w którym dominują duże przedsiębiorstwa energetyczne i logika konkurencji. W takich warunkach oddolne inicjatywy obywatelskie napotykają liczne bariery finansowe, regulacyjne i instytucjonalne.  Seminarium ma na celu rozwinięcie krytycznej refleksji nad ekonomią transformacji energetycznej oraz zapoznanie studentów z heterodoksyjnymi teoriami ekonomicznymi, które proponują alternatywne modele organizacji systemów energetycznych oparte na współpracy, sprawiedliwości społecznej i trosce o klimat.

Seminarium 3. Lublin, 28 kwietnia 2026 r.

„Bezpieczeństwo żywnościowe jako warunek sprawiedliwej zielonej transformacji: między polityką klimatyczną, zrównoważonym rolnictwem a odpornością łańcuchów dostaw”

Dyskutowali:

dr. hab. Katarzyna Marzęda-Młynarska, prof. UMCS, Instytut Stosunków Międzynarodowych UMCS.

Dawid Błaszkiewicz, Polska Sieć Ekonomii

Seminarium lubelskie dotyczyło jednego z kluczowych aspektów społecznych i gospodarczych wyzwania, jakim jest dekarbonizacja gospodarki. Zielona transformacja mierzy się z zarzutami o zbyt wysokie koszty społeczne. W tym kontekście przywołuje się często trudną sytuację polskiego i europejskiego rolnictwa. Jednak cel, jakim jest ekologicznie i społecznie zrównoważona gospodarka może zdecydowanie połączyć poprawę położenia rolników i rolniczek, lepszą jakość i dostępność żywności dla konsumentów oraz globalną troskę o klimat. Czy zdołamy wypracować niezbędne do tego podejście systemowe?

Prof. Katarzyna Marzęda-Młynarska i Dawid Błaszkiewicz odbyli niezwykle wartościową rozmowę na temat strukturalnych problemów, w jakie uwikłany jest wysiłek zrównoważenia polskiego rolnictwa i potraktowania go jako części projektu zdekarbonizowanej gospodarki.

Rozmowa nawiązywała do tekstu naukowego autorstwa prof. Katarzyny Marzędy-Młynarskiej, z którym zapoznać się można pod poniższym linkiem:

👉 https://rie.amu.edu.pl/wp-content/uploads/2025/12/RIE-19-2025-10.pdf

Zapraszamy do obejrzenia nagrania.

Dyskusja miała miejsce na Wydziale Politologii i Dziennikarstwa Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie.

Seminarium 4. Poznań, 7 maja 2026 r.

„Bezpieczeństwo żywieniowe w kontekście skracania łańcuchów dostaw. Powrót do lokalności?”

Dyskutowali:

Dr hab. Anna Łupicka-Fietz, prof. UEP – Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu

Dr hab. Sebastian Stępień, prof. UEP – Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu

Dr hab. Benedykt Pepliński, prof. UPP – Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu

Dr MIchał Gazdecki – Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu

Tini Martyna Dubicka – Poznańska Kooperatywa Spożywcza

Seminarium prowadziła Latifa Majewska z Polskiej Sieci Ekonomii.

Poprawa pozycji rolników w globalnych łańcuchach wartości, to istotny warunek powodzenia zielonej transformacji w podejściu maksymalnie prospołecznym. Debata poznańska skupiona była na możliwości skracania łańcuchów dostaw w sektorze rolno-spożywczym. Myślą przewodnią dyskusji była kwestia powrotu do lokalnych wytworów, jak ważne są zaufanie, wiedza i przepływ informacji o produkcie pomiędzy producentem a konsumentem oraz jak kluczowe jest bezpieczeństwo żywieniowe w kontekście katastrofy klimatycznej. Czy pozwoli to odzyskać społeczne poparcje dla transformacji?

Podstawą do dyskusji były teksty:

1. Szymańska, E., Lukoszová, X. (2019). Krótkie łańcuchy dostaw produktów żywnościowych. Ekonomika I Organizacja Logistyki, 4(1), 91–101.

https://eiol.sggw.edu.pl/article/view/3985/3600

oraz

2. Gołębiewski, J. (2025). Regionalne rynki rolne w czasach globalnych turbulencji: między dezintegracją a odpornością. Turystyka I Rozwój Regionalny, (24), 59–70.

https://tirr.sggw.edu.pl/article/view/11083/9314

Dyskusja miała miejsce na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu.

Seminarium 5. Gdańsk, 21 maja 2026 r.

Dyskutowali:

dr Andrzej Karalus, Wydział Zarządzania Politechniki Gdańskiej,

Bartosz Mielniczek, prawnik, ekspert Klubu Jagiellońskiego i Polskiej Sieci Ekonomii.

Moderacja: Jakub Gużyński, Wydział Zarządzania Politechniki Gdańskiej

Seminarium gdańskie poświęcone było strategii rolniczej w kontekście modelu rozwoju Polski oraz miejsce w naszego kraju w globalnych łańcuchach wartości. Nie zabrakło nawiązania do obecnej sytuacji geopolitycznej i nowych umów handlowych UE.

Punktem wyjścia do dyskusji był raport pt. “Czas protekcjonizmu” Bartosza Mielniczka.

https://klubjagiellonski.pl/publikacje/czas-protekcjonizmu-ku-strategii-suwerennosci-zywnosciowej/

Spotkanie odbyło się na Wydziale Zarządzania i Ekonomii Politechniki Gdańskiej.

Seminarium 6. Wałbrzych, 01.06.2026 r.

„Zielona gospodarka, dewzrost, dochód podstawowy – jak zmieniać świat w obliczu katastrofy klimatycznej?”

Dyskutować będą:

prof. Bożena Ryszawska (Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu),

dr hab. Jacek Schindler (Uniwersytet Wrocławski)

dr Joanna Grzymała-Moszczyńska (Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie)

Moderacja: dr Maciej Szlinder (Polska Sieć Ekonomii)

Podczas spotkania porozmawiamy o zielonym spojrzeniu na gospodarkę i o tym, czym różni się od ekonomii głównego nurtu. Zastanowimy się nad tym czym jest dewzrost i co może oznaczać w kontekście obecnych i nadchodzących zmian klimatycznych. Spróbujemy odpowiedzieć na pytanie o to, jak zmieniać naszą gospodarkę, społeczeństwo i jaką rolę mogą odegrać w nim nowatorskie propozycje takie jak bezwarunkowy dochód podstawowy.

Spotkanie odbędzie się 1 czerwca o godz. 17.00 w Wałbrzychu, w Bibliotece pod Atlantami, filia 7 na Piaskowej Górze, ul. Broniewskiego 65 a.

Kolejne seminaria w ramach „Zielonego planu rolno-przemysłowego” planujemy w następujący sposób:

• 4 lub 5 września: Dąbrowa Górnicza podczas V. Kongresu Regeneracja!

Niebawem uzupełnimy dokładne terminy wraz z godziną rozpoczęcia najbliższych seminariów i ogłosimy je również w mediach społecznościowych PLSE. Podane też zostaną dokładne tematy spotkań i lektury, na podstawie których odbywać się będzie dyskusja. Osoby uczestniczące będą proszone o zapoznanie się z wybranym tekstem, po prezentacji zaprosimy wszystkich do debaty.

Każde seminarium zostanie udostępnione na YT, a także opisane w artykule na naszym blogu i w mediach współpracujących z PLSE.

Do zobaczenia!

Projekt „Zielony plan rolno-przemysłowy” Polskiej Sieci Ekonomii powstał w ramach projektu NOPLANETB, który realizuje Fundacja Fairtrade Polska. Projekt dofinansowany jest ze środków Unii Europejskiej. Za treść odpowiada Polska Sieć Ekonomii, a wyrażone poglądy niekoniecznie odzwierciedlają oficjalne stanowisko Unii Europejskiej